MODULE 1 : FRANCISCAANSE PRESENTIE

De eerste module spitst zich toe op de vraag: Hoe kunnen we franciscaans ingaan op belangrijke kwesties in onze tijd? Hoe kunnen we ons op franciscaanse wijze verhouden tot de wereld?

​We gaan dieper in op de franciscaanse geschiedenis, het heiligenleven van Franciscus en de leefregel, om vervolgens van daaruit met een franciscaanse blik naar de huidige tijd te kijken. Hoe kan Franciscus ons inspireren?  ​

De online-lessen

•  Franciscus en zijn eerste broeders: opkomst en impact

Voor deze eerste online-les gaan we in gesprek met Krijn Pansters over Franciscus van Assisi (†1226), de opkomst van zijn broederschap, en de impact van deze broederschap op de samenleving. Reeds vóór Franciscus waren er talrijke charismatische sprekers op weg gegaan om – al rondtrekkend en predikend – de boodschap van het evangelie dichter bij de mensen te brengen. Door een combinatie van spiritueel charisma en intelligent optreden – onder andere toestemming vragen voor de nieuwe levenswijze aan de paus in Rome – werd Franciscus de meest succesvolle onder hen. In een maatschappij die gekenmerkt werd door diverse diepgaande transformaties, vooral de opkomst van de steden en de geldeconomie, ging hij pal staan voor radicale armoede en zorg voor de medemens.
​

• Bronnen voor het leven van Franciscus - Gerard Pieter Freeman

Deze les is een vooraf opgenomen interview met Gerard Pieter Freeman met de volgende doelstellingen:

• wegwijs worden in al die (boeken met) oude verhalen over Franciscus en Clara;
• leren deze verhalen zelfstandig en in groepen te lezen, te begrijpen en te verwerken;
• en zo zicht krijgen op hun actuele betekenis.

Dit is natuurlijk veel te veel. We beginnen bovenaan en gaan stap voor stap verder.
 
Huiswerkopdracht vooraf:
Lees van te voren de eerste vijftien pagina’s van het Verhaal van de Drie Gezellen (bijgaand, dus tot en met par. 29). Doe dit met de pen in de hand: wat valt je op, wat valt je tegen of mee, wat snap je niet, wat vind je mooi? Noteer dit kort als voorbereiding voor jezelf. Het liefst zou ik natuurlijk hierover met jullie in gesprek gaan, maar dat is onmogelijk bij een les die van te voren is opgenomen. Het belang van deze voorbereiding ligt erin dat je je van te voren bewust wordt van de kansen én de obstakels van deze verhalen.
Het boekje met dit verhaal is uitverkocht. Daarom stuur ik de tekst als bestand mee.
​

• "De regel van Franciscus" - Willem Marie Speelman

De Regel van Franciscus of eigenlijk: van de Minderbroeders is niet alleen door Franciscus geschreven maar in een geleefd en gedeeld leven in de broederschap ontstaan. Die regel is alleen voor eeuwig vastgelegd in 1223, en kon toen niet meer aangepast worden aan de nieuwe noden van de nieuwe tijd. Je kunt aantonen dat Franciscus dat laatste eigenlijk wel wilde, steeds weer de regel aanpassen in verband met nieuwe vragen.
Dan komt de vraag op wat een leefregel eigenlijk is, waar het toe dient. En dan wordt duidelijk dat de Regel altijd in dialoog moet staan met het geleefde leven. Franciscus noemde de Regel ook uitdrukkelijk Regula et Vita, de Regel & het Leven zelf.  

Verwerkingsopdrachten

De informatie volgt zodra we gestart zijn.

docenten

Gerard Pieter Freeman 
Hij zegt over zichzelf: Vanaf het moment dat ik Franciscus ontdekte als aantrekkelijk voorbeeld om evangelisch te leven heb ik me met hem beziggehouden, eerst als medewerker van de Franciscaanse Samenwerking, later als bijzonder hoogleraar franciscaanse spiritualiteit vanuit het Franciscaans Studiecentrum. Bij de uitgave van de franciscaanse bronnen ben ik vanaf 1985 betrokken geweest, vaak als eindverantwoordelijke.

Krijn Pansters (Swalmen, 1975) is historicus en theoloog. Hij is stafmedewerker van het Franciscaans Studiecentrum, waar hij onder meer verantwoordelijk is voor het deelgebied ‘duurzaamheid’, en universitair docent aan Tilburg University, waar hij christelijke spiritualiteit en middeleeuwse geschiedenis doceert. Hij is onder meer hoofdredacteur van de internationale franciscaanse blog www.franciscanconnections.com en van de reeks Middeleeuwse monastieke teksten (Damon). Van zijn hand verschenen onder meer De Franciscaanse Beweging. Vijftig jaar in het spoor van Franciscus en Clara van Assisi (Valkhof 2015), Spirituele ethiek. Franciscaanse perspectieven (Damon 2017) en Duurzame duurzaamheid. Ecologische bekering en betrokkenheid (Eburon 2020).

Willem Marie Speelman is directeur van het Franciscaans Studiecentrum en universitair docent Spiritualiteit, gespecialiseerd in Franciscaanse Spiritualiteit en Heikele Hedendaagse Kwesties (zoals armoede, zorg, duurzaamheid en leiderschap), met een bijzondere interesse in muziek en de muzikale manier van in de wereld staan. Daarom probeer ik hedendaagse problemen ook op de een of andere manier om te vormen tot een lofzang (als we het mysterie achter het probleem zien, dan kunnen we ook het goede ontdekken, en loven).